Stichting De KIM - Facebook

Project ‘Door en voor rouwende jongeren’

“Wij, als jongeren, hebben ervaren dat het soms niet meevalt om weer verder te gaan als je iemand van dichtbij moet verliezen. Je gaat snel weer verder met alles. Je bent druk met je opleiding of je werk en voor je het weet, lijkt het wel of iedereen alweer is vergeten wat er is gebeurd. Soms wil je er zo graag nog even over praten, vertellen wat hij of zij voor jou heeft betekend.”
(De tekst van de homepage van de werkgroep “Jongeren en Rouw” op de website www.rouwnop.nl)

Aanleiding
De werkgroep ‘Jongeren en Rouw NOP’ heeft al vele jaren ervaring in rouwbegeleiding van jongeren en zij krijgt vaak verzoeken de opgedane kennis verder het land in te brengen, zodat andere groepen er zelfstandig mee aan de slag kunnen. De voorzitter van de werkgroep ‘Jongeren en Rouw NOP’, mede-oprichtster van dit initiatief, heeft aan Stichting De KIM gevraagd hen te ondersteunen bij het overdraagbaar maken van hun werkwijze.

Inleiding
In de Noordoostpolder (NOP) is al meer dan vijf jaar de werkgroep ‘Jongeren en Rouw’ actief. Het is een groep vrijwilligers die is gestart vanuit de Ireneüsparochie van Marknesse naar aanleiding van het overlijden van een jongen uit de parochie. Zijn zus merkte op een gegeven moment op “altijd wordt mijn ouders gevraagd hoe het met ze gaat, maar nooit vragen ze dat aan mij, terwijl ik mijn broer heb verloren”. De pastoraal werkster pikte dit signaal op en heeft samen met een twee vrijwilligers en een groepje jongeren de werkgroep ‘Jongeren en Rouw’ opgericht met als doel: jongeren tussen de 17 en 30 jaar uit de Noordoostpolder die iemand van dichtbij verloren hebben met elkaar in contact brengen en rouw bespreekbaar maken.
De ervaringen van veel jongeren is dat verlies van een dierbare je leven op de kop zet, leidt tot een breuk in je leven: vóór het verlies en erna. Hierin niet gezien, gehoord of erkend worden is nog meer verlies incasseren, waarvoor helemaal geen woorden zijn. Samen met andere jongeren betekenis kunnen geven aan de leegte die je ervaart biedt kansen om met meer perspectief de draad van het leven weer op te pakken.

Inmiddels draait de werkgroep alleen nog op (getrainde) vrijwilligers en is zij versterkt met meer ervaringsdeskundigen die eerst met de gespreksgroepen hebben meegedaan. Door het succes van de werkgroep ‘Jongeren en Rouw’ zijn er inmiddels meer rouwgroepen in de NOP opgericht voor andere doelgroepen (Kind & Rouw, Ouder(s) van een overleden kind en Weduwen & Weduwnaars) en gebundeld in de werkgroep ‘Rouw NOP’.
Deze werkgroep organiseert gespreksgroepen, ontmoetingsweekenden en ontmoetingsdagen voor uitwisseling van ervaringen en gevoelens, herkenning, erkenning, stil staan bij degene die zo gemist wordt. Ook is een theaterproductie gemaakt over het thema.

De werkgroep ‘Jongeren en Rouw’ is uniek in Nederland en heeft inmiddels veel ervaring opgedaan. Hun eigenheid is vooral zichtbaar doordat het door en voor jongeren is. Zij hebben een eigen website en krijgen uit het hele land vragen over de manier van aanpak en het materiaal om het thema vooral onder jongeren bespreekbaar te maken. Deze vragen komen vooral van (diaconale) vrijwilligers bij jongerengroepen en van rouwgroepen van kerken die tot nu toe vooral aandacht hadden voor ouderen.

De jongeren van de werkgroep ‘Jongeren en Rouw NOP’ willen graag aan de vragen uit het land voldoen en hun ervaringen doorgeven, maar het ontbreekt hen aan tijd, menskracht en middelen om dit te doen.

Werkwijze
De groep ‘Jongeren en Rouw NOP’ wordt geleid door jongeren die zelf het verlies van een dierbare hebben meegemaakt. Omdat ze zelf veel aan de ontmoetingsdagen en gespreksgroepen van ‘Jongeren en Rouw’ hebben gehad, willen zij ook meewerken om dit voor anderen te organiseren. Ze willen er zijn voor jongeren die rouw van dichtbij meemaken en hun omgeving, omdat zij weten hoe lastig het is om contact te maken en hoe belangrijk het is om er voor elkaar te zijn.
Rouwende jongeren zijn door de levensfase waarin zij zich bevinden nog kwetsbaarder dan volwassenen en de wijze van rouwverwerking op jonge leeftijd is van invloed op die in latere levensfasen. De ervaring leert dat rouwen met leeftijdsgenoten erkenning, herkenning en meer kans op perspectief biedt om de draad van het leven weer op te pakken.

In 2010 hebben de jongeren, met behulp van een regisseuse, een theatervoorstelling gemaakt en opgevoerd. Deze is op DVD vastgelegd en te koop voor iedereen die met het materiaal aan de slag wil gaan, maar het materiaal behoeft eigenlijk toelichting en begeleiding bij de overdracht en daarvoor is te weinig tijd.
De (deels nieuwe lichting) jongeren uit de werkgroep willen dit najaar opnieuw een theatervoorstelling maken, omdat ze hebben gemerkt dat het een zeer geschikte werkvorm is om met het eigen verdriet om te gaan, maar ook om anderen te raken en ontvankelijk te maken voor het rouwen van jongeren. Ze willen de voorstelling weer op DVD vastleggen, maar nu met een bijbehorend werkboek met verschillende vragen/werkvormen voor andere groepen om zelfstandig met het materiaal aan de slag te gaan en het thema ‘jongeren en rouw’ bespreekbaar te maken of zelf een lotgenotengroep op te zetten.

Om dit ondersteunende materiaal te ontwikkelen en uit te testen is contact gezocht met Stichting De KIM, instelling voor maatschappelijk activeringswerk in de provincies Flevoland en Utrecht. Deze stichting heeft expertise en methodieken om deskundigheid van groepen vrijwilligers te bevorderen en beschikt over een landelijk netwerk om relevante groepen (jongeren/diaconale vrijwilligers) te bereiken om met het materiaal aan de slag te gaan.
Samen met de jongeren wil De KIM vorm geven aan de wensen van de groep.
Met de DVD en het werkboek kunnen groepen in het land uiteindelijk zelfstandig aan de slag. Het is een thema dat actueel is en blijft, omdat verlies en rouw er altijd is en er steeds weer opnieuw lotgenoten bij komen.

Doel
Jongeren die met een verlies van dichtbij te maken hebben helpen met dit verlies om te gaan. Dat zij de kans krijgen om met lotgenoten ervaringen te delen, zodat er erkenning en herkenning voor hen is en zij stappen voorwaarts kunnen zetten in het rouwproces.

Doelgroep
1. Jongeren in de leeftijd van 17-30 jaar die een verlies van dichtbij hebben meegemaakt.
2. (Diaconale) vrijwilligersgroepen die het thema “jongeren en rouw” bespreekbaar willen maken en eventueel zelf lotgenotencontacten voor en met jongeren willen opzetten.

Plan van aanpak/Tijdpad
1. 25-27 oktober 2013
De start van het project is in het weekend van 25-27 oktober 2013. Dan wordt met ca. 15 jongeren in rouw en een professionele regisseuse een theatervoorstelling met als thema ‘jongeren en rouw’ opgesteld, uitgevoerd voor publiek in de Noordoostpolder en op DVD gezet.
2. November 2013 - januari 2014
Opstellen van een werkboek met materiaal om het voor relevante werkgroepen in andere delen van het land mogelijk te maken het thema ‘jongeren en rouw’ bespreekbaar te maken.
3. Februari-juni 2014
Vier pilots uitvoeren in het werkgebied van De KIM om de verschillende werkvormen in het werkboek te testen en eventueel aan te passen.
4. September 2014
Het definitieve materiaal is beschikbaar en klaar om uit te rollen over het hele land.

Beoogde resultaten
- Er is een theatervoorstelling gemaakt, uitgevoerd en vastgelegd op DVD
- Er is een werkboek samengesteld voor overdracht van de werkwijze van ‘jong en rouw NOP’ naar andere